ഗാസാ മോണോലോഗുകൾ (Gaza Monologukal)

2023 ഒക്ടോബറിൽ ഗാസയിൽ ഇസ്രായേൽ അഴിച്ചുവിട്ട വംശഹത്യയുടെയും ബോംബുവർഷത്തിൻ്റെയും പശ്ചാത്തലത്തിൽ ആഗോളതലത്തിൽ ശ്രദ്ധനേടിയ കൃതിയാണ് ‘ഗാസാ മോണോലോഗുകൾ’. പലസ്തീൻ ജനതയുടെ നോവും അതിജീവനവും പ്രതിരോധവും അടയാളപ്പെടുത്തുന്ന ഈ പുസ്തകം, റമല്ലയിലെ അഷ്തർ തിയേറ്ററിൻ്റെ സൈക്കോ-സോഷ്യൽ ഇടപെടലുകളുടെ ഭാഗമായി രൂപപ്പെട്ട ഹൃദയസ്പർശിയായ ഒരു ടെക്സ്റ്റാണ്. രേണു രാമനാഥ് മലയാളത്തിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്ത ഈ കൃതി മാനവ മനസ്സാക്ഷിയോടുള്ള വലിയൊരു അഭ്യർത്ഥനയാണ്.

1948-ലെ ‘അൽ നക്ബ’ (ദുരന്തം) മുതൽ നിരന്തരം ഇസ്രായേലി ആക്രമണങ്ങൾക്കും അധിനിവേശങ്ങൾക്കും ഇരയായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന പലസ്തീൻ ജനതയുടെ, പ്രത്യേകിച്ച് ഗാസയിലെ കുട്ടികളുടെയും യുവാക്കളുടെയും അനുഭവങ്ങളാണ് ഈ പുസ്തകത്തിൻ്റെ പ്രധാന വിഷയം. 2008 ഡിസംബർ – 2009 ജനുവരി മാസങ്ങളിൽ ഇസ്രായേൽ നടത്തിയ 22 ദിവസത്തെ ക്രൂരമായ ആക്രമണത്തിൽ കനത്ത മാനസികാഘാതം നേരിട്ട കുട്ടികളുടെ ഉള്ളിലെ ഭയവും മരവിപ്പും മാറ്റിയെടുക്കാനാണ് അഷ്തർ തിയേറ്റർ ഈ പ്രോജക്റ്റ് ആരംഭിക്കുന്നത്. യുദ്ധകാലത്ത് നേരിട്ട ഭയാനകമായ അനുഭവങ്ങൾ, രാത്രിയിലെ ഭയം, വീടും പ്രിയപ്പെട്ടവരും നഷ്ടപ്പെട്ടതിൻ്റെ വേദന എന്നിവയൊക്കെ ഇതിൽ തുറന്നുപറയുന്നു. കൂടാതെ, 2023 ഒക്ടോബർ 8-ന് ശേഷം ഗാസയിൽ നടന്ന കൊടുംക്രൂരമായ വംശഹത്യയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലുള്ള നെഞ്ചുതകർക്കുന്ന വിവരണങ്ങളും ഹീബാ ദാവൂദിനെപ്പോലുള്ള അതിജീവിച്ചവരുടെ വിറയാർന്ന ശബ്ദസന്ദേശങ്ങളും ഇതിൽ പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ട്. സങ്കല്പാതീതമായ പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങൾക്കിടയിലും ഒലീവ് മരങ്ങളെപ്പോലെയും കള്ളിമുൾച്ചെടികളെപ്പോലെയും സ്വന്തം മണ്ണിൽ ഉറച്ചുനിന്ന് പോരാടുന്ന ഒരു ജനതയുടെ ആത്മവീര്യമാണ് ഈ കൃതി പങ്കുവെക്കുന്നത്.

ഒരു സാധാരണ നാടക രൂപത്തിലോ അഭിനയ പരിശീലന പദ്ധതിയായോ അല്ല ഗാസാ മോണോലോഗുകൾ തയ്യാറാക്കിയിരിക്കുന്നത്. അഗസ്തോ ബോലിൻ്റെ പ്രശസ്തമായ ‘മർദ്ദിതരുടെ നാടകവേദി’ (Theatre of the Oppressed) എന്ന സങ്കേതത്തിലൂന്നിയാണ് ഇതിൻ്റെ നിർമ്മിതി. കഠിനമായ മാനസികാഘാതങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോയ കുട്ടികളെ ഓർമ്മകളിലേക്ക് തിരിച്ചുപോകാൻ സഹായിക്കുന്ന റിലാക്സേഷൻ ടെക്നിക്കുകളിലൂടെയും തിയേറ്റർ വ്യായാമങ്ങളിലൂടെയും കടത്തിവിട്ടാണ് അവരുടെ ഓർമ്മകളെ കുറിപ്പുകളായും മോണോലോഗുകളായും (ഏകാംഗ ഭാഷണങ്ങൾ) മാറ്റിയെടുത്തത്. കടുത്ത യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെയും വേദനകളെയും സരളവും എന്നാൽ അങ്ങേയറ്റം വൈകാരികവുമായ ഭാഷയിലാണ് ഇതിൽ ആവിഷ്കരിച്ചിരിക്കുന്നത്. താമിർ നിഷിമിൻ്റെ മോണോലോഗുകളിലുള്ള ഇരുണ്ട ഹാസ്യം (Dark Humor) പോലുള്ള ശൈലികളും ഇതിൽ കാണാം. വിവർത്തകർക്ക് പോലും കടുത്ത മാനസിക സമ്മർദ്ദമുണ്ടാക്കുന്ന തരത്തിൽ വൈകാരികമായി അത്യന്തം ഘനമേറിയതും നേർക്കാഴ്ചകൾ നിറഞ്ഞതുമായ വിവരണ ശൈലിയാണ് ഇതിലുള്ളത്.

അരങ്ങിനെ എങ്ങനെ ആന്തരിക മുറിവുകൾ ഉണക്കാനുള്ള ലേപനമാക്കി മാറ്റാം എന്ന് കാണിച്ചുതരുന്നു എന്നതാണ് ഈ പുസ്തകത്തിൻ്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത. കേവലം ഒരു സാഹിത്യസൃഷ്ടി എന്നതിനപ്പുറം ഇതൊരു ആഗോള പ്രതിരോധത്തിൻ്റെ ആയുധമാണ്. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള നാടകപ്രവർത്തകരെ അണിനിരത്തി ചൈന മുതൽ കാനഡ വരെയുള്ള മുപ്പത്തിമൂന്നിലധികം രാജ്യങ്ങളിൽ പതിനെട്ടിലധികം ഭാഷകളിൽ ഒരേസമയം ഇത് അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ആസ്ഥാനത്ത് വരെ ഗാസയുടെ ശബ്ദമായി ഈ മോണോലോഗുകൾ ഒരുകാലത്ത് മുഴങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. ഇസ്രായേലിൻ്റെ ഉപരോധങ്ങൾ കാരണം തുറന്ന ജയിലിലകപ്പെട്ട മനുഷ്യരുടെ യഥാർത്ഥ അനുഭവസാക്ഷ്യങ്ങളായതു കൊണ്ടുതന്നെ, വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും ഇതിലെ വസ്തുതകൾക്ക് യാതൊരു മാറ്റവുമില്ലാതെ തുടരുന്നു എന്നതും ഈ കൃതിയെ സവിശേഷമാക്കുന്നു.

ലോകത്ത് എവിടെയൊക്കെ മനുഷ്യർ അടിച്ചമർത്തപ്പെടുന്നുവോ, അവർക്കായി നിലകൊള്ളുന്ന എല്ലാ സ്വതന്ത്രമനുഷ്യരുമാണ് ഈ പുസ്തകത്തിൻ്റെ പ്രധാന വായനക്കാർ. രാഷ്ട്രീയബോധവും സാഹിത്യ-നാടക പൈതൃകവുമുള്ള മലയാളി വായനക്കാർക്ക് ഫലസ്തീൻ ജനതയുടെ യഥാർത്ഥ പോരാട്ട ചരിത്രവും സമകാലിക അവസ്ഥയും മനസ്സിലാക്കാൻ ഈ കൃതി സഹായിക്കും. നാടകപ്രവർത്തകർ, സാമൂഹ്യപ്രവർത്തകർ, മനഃശാസ്ത്രജ്ഞർ, ചരിത്രവിദ്യാർത്ഥികൾ എന്നിവർക്ക് തിയേറ്റർ എങ്ങനെ ഒരു സാമൂഹ്യ-മാനസിക ഇടപെടൽ ഉപകരണമായി ഉപയോഗിക്കാം എന്ന് പഠിക്കാൻ ഈ പുസ്തകം ഉപകരിക്കും. മാനവികതയിലും തുല്യനീതിയിലും വിശ്വസിക്കുന്ന, യുദ്ധമില്ലാത്ത ശാന്തമായ ലോകത്തെ സ്വപ്നം കാണുന്ന ഏതൊരു സാധാരണ വായനക്കാരൻ്റെയും ഹൃദയത്തെ സ്പർശിക്കുന്ന ഒന്നാണിത്.