ഭൌമരേഖകൾ പാരിസ്ഥിതിക സാമൂഹ്യ ചരിത്രം (Bhoumarekhakal – Paristhithika Samoohyacharithram)

ആഗോള കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനവും പാരിസ്ഥിതികാഘാതങ്ങളും മനുഷ്യരാശിയുടെ നിലനിൽപ്പിനെത്തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന വർത്തമാനകാലത്ത്, ചരിത്രരചനയിൽ ഉണ്ടാകേണ്ട അനിവാര്യമായ പരിവർത്തനത്തെക്കുറിച്ചാണ് ഈ പുസ്തകം സംസാരിക്കുന്നത്. ഭൂതകാലത്തിന്റെ വെറുമൊരു ഓർമ്മപ്പെടുത്തലല്ല, മറിച്ച് സമകാലിക യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെ ആഴത്തിൽ വിശകലനം ചെയ്യാനുള്ള വിമർശനാത്മകമായ ഒരു ‘റിയർ വ്യൂ മിറർ’ ആണ് ചരിത്രഗവേഷണമെന്ന് ഈ കൃതി അടിവരയിടുന്നു.

ഫോസിൽ ഇന്ധനങ്ങളെയും മൂലധനസമാഹരണത്തെയും ആശ്രയിച്ച് വളർന്ന മുതലാളിത്ത ലോകക്രമത്തിന്റെ ബാക്കിപത്രമാണ് ഇന്നത്തെ പാരിസ്ഥിതിക പ്രതിസന്ധി. എന്നാൽ, കമ്പോളവ്യവസ്ഥയ്ക്ക് ഒരു മാറ്റവും വരുത്താതെ സാങ്കേതികവിദ്യയിലൂടെ ഭൂമിയെ രക്ഷിക്കാം എന്ന ബിൽ ഗേറ്റ്സ് അടക്കമുള്ള വരേണ്യവർഗത്തിന്റെ ‘സുസ്ഥിര വികസന’ യുക്തി തികച്ചും അർത്ഥശൂന്യമാണെന്ന് പുസ്തകം സമർത്ഥിക്കുന്നു. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം എല്ലാ മനുഷ്യരിലും ഒരേപോലെ അടിച്ചേൽപ്പിക്കുന്ന ‘അന്ത്രപോസീൻ’ (Anthropocene) സങ്കല്പനത്തെയും ജനപ്പെരുപ്പമാണ് പ്രശ്നമെന്ന് പറയുന്ന പുതുമാൽത്തൂസിയൻ വാദങ്ങളെയും ഗ്രന്ഥകാരൻ ശക്തമായി വിമർശിക്കുന്നു. ഭൂരിപക്ഷത്തിന്റെ അധ്വാനശേഷിയെ ചൂഷണം ചെയ്ത്, പ്രകൃതിയെ വിഭവങ്ങളാക്കി മാറ്റി സമ്പന്നരായ ഒരു ശതമാനം വരുന്ന വരേണ്യരിലേക്ക് അധികാരം കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതാണ് യഥാർത്ഥ പ്രശ്നം. വൻകിട റോഡുകളും തുറമുഖങ്ങളും വഴി ‘പാരിസ്ഥിതികാഭയാർത്ഥികളെ’ സൃഷ്ടിക്കുന്ന വികസന മാതൃകകൾക്ക് പകരം, പ്രകൃതി വിഭവമല്ല മറിച്ച് മനുഷ്യനടക്കമുള്ള ജീവജാലങ്ങളുടെ അവകാശമാണെന്ന ‘ഇക്കോസോഷ്യലിസ്റ്റ്’ ബോധ്യം അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള സാമൂഹിക പരിവർത്തനമാണ് (Just Transition) പുസ്തകത്തിന്റെ പ്രധാന ചർച്ചാവിഷയം.

അക്കാദമികമായ കൃത്യതയും ലളിതവും ദൃഢവുമായ രാഷ്ട്രീയ വിശകലന ശൈലിയും ഒത്തുചേരുന്നതാണ് ഈ കൃതിയുടെ രചനാ രീതി. ചരിത്ര വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും ഗവേഷകർക്കും ഒരുപോലെ ഉപകാരപ്പെടുന്ന രീതിശാസ്ത്രപരമായ (Methodological) സമീപനമാണ് ഇതിൽ സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ക്രോസ്ബി (Crosby), ജെയ്‌സൺ മൂർ (Jason Moore), പീറ്റർ ബെർഗെർ തുടങ്ങിയ ആഗോള ചിന്തകരുടെ സിദ്ധാന്തങ്ങളെയും മാർക്സിയൻ പാരിസ്ഥിതിക ചിന്തകളെയും വളരെ ലളിതമായി മലയാളി വായനക്കാരിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ ഗ്രന്ഥകാരന് സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. വായനക്കാരെ അക്കാദമികമായ ഗൗരവത്തോടെ ചിന്തിപ്പിക്കുകയും അതേസമയം തന്നെ സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളിലേക്ക് വിരൽചൂണ്ടുകയും ചെയ്യുന്ന സമാന്തര ശൈലിയാണ് ഇതിന്റേത്.

ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സവിശേഷത അത് ആഗോള പാരിസ്ഥിതിക രാഷ്ട്രീയത്തെ കേരളത്തിന്റെ പ്രാദേശിക സാഹചര്യങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു എന്നതാണ്. കൊച്ചിയിലെ ചെല്ലാനം, തെക്കൻ കേരളത്തിലെ ആലപ്പാട് എന്നിവിടങ്ങളിലെ തീരദേശ ഗ്രാമീണരുടെ മണൽഖനന വിരുദ്ധ സമരങ്ങളെയും ആദിവാസികളുടെ നിലനിൽപ്പ് പോരാട്ടങ്ങളെയും ആഗോളതലത്തിൽ നടക്കുന്ന സാമ്രാജ്യത്വവിരുദ്ധ മുന്നേറ്റങ്ങളുടെ ഭാഗമായി പുസ്തകം അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. കേവലം പരിസ്ഥിതി സ്നേഹത്തിനപ്പുറം, പരിസ്ഥിതിയെ വർഗ്ഗവിശകലനത്തിന്റെ (Class Analysis) രീതിശാസ്ത്രത്തിലൂടെ സമീപിക്കുന്നു എന്നതും മലയാളത്തിൽ ഇത്തരം ചിട്ടയായ പഠനങ്ങൾ കുറവാണെന്നിരിക്കെ ഈ കൃതിയുടെ സവിശേഷത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.

ഈ കൃതി പ്രധാനമായും ലക്ഷ്യമിടുന്നത് സർവ്വകലാശാലകളിലെ ചരിത്ര-സാമൂഹ്യശാസ്ത്ര വിദ്യാർത്ഥികളെയും അധ്യാപകരെയുമാണ് (പ്രത്യേകിച്ച് ഡൽഹി സർവ്വകലാശാലയുടെയും മറ്റും പാരിസ്ഥിതിക ചരിത്ര കോഴ്സുകളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ). എന്നാൽ ഇതിന്റെ പ്രസക്തി അക്കാദമിക് വൃത്തങ്ങളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നതല്ല. സമകാലിക വികസന രാഷ്ട്രീയത്തെക്കുറിച്ചും കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തെക്കുറിച്ചും ഗൗരവമായി ചിന്തിക്കുന്ന ആക്ടിവിസ്റ്റുകൾ, ഇടതുപക്ഷ-പരിസ്ഥിതി ചിന്തകർ, പ്രകൃതിയുടെയും മനുഷ്യന്റെയും നിലനിൽപ്പിൽ ആശങ്കയുള്ള ഏതൊരു സാധാരണ വായനക്കാരനും ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ പരിധിയിൽ വരുന്നു.